يوه له هغومهمو برخو څخه چې د بدن د روغوالي د سرليک په توګه د نښې په ډول  کار کوي نوکان دي .په ډېرو ځايونوکې  په شکل ،رنګ ،بنسټ ،او دنوکانو   ټولوځانګړتياووکې د بدلون څرګندېدل کېدلای شي د بدن په ټولو ژونديو غړيو کې د سختې ناروغۍ د ښکارېدو نښه وي ، البته دايوه کلي مسله نه ده په ځينې ځايونو کې د عوارضو په اغېز کې کوم چې په خپله د نوکانو پر مخ منځ ته راځي بدلونونه ښکاره کيږي .
په انسان کې د نوکانو اصلي کار د ګوتو ساتنه او د هغو په کسبي کړنو کې مرسته کول دي .

د نوکانو سلامتي د ښکلا له پلوه د ډېر اهميت وړ ده . د نوکانو د کيفيت  له اړخه کولای شئ د يوچا  ټولنيز موقعيت معلوم کړئ .
نوکان په لويه کچه د کراتين څخه جوړيږي چې د وېښتانو او پوستکي په پروتين کې هم شتون لري که څه هم نوکان دکراتين ديو ځانګړي شکل لرونکي دي چې د (( سخت کراتين )) په نامه پېژندل شوي دي او د څارويو د څانګې د کيميايي جوړښت سره ورته والی لري . سربېره پردې  په نوکانو کې دکلسيمو،وسپنو او جستو د اندازو کموالی هم شتون لري .
د( phospholipids) حياتي  کيميا له کبله چې کومه د نوکانو نسبتي د ميلان قبلونې  ځانګړتيا دبدن د حجرو په پرده کې د اصلي مادې را منځته کوونکې ده .
اوبه له نوکانو څخه د تېرېدو وړتيا لري له همدې کبله د اوبو په وار وار له نوکانو سره لګېدل اود نوکانو  مينځل کېدلای شي د نوکانو د وچوالي او ماتېدو لامل جوړ شي .
د نوکانو توانايي او مضبوطوالی نه يوازې د هغو په ترکيب  پورې بلکې د هغو په شکل پورې هم تړلی دی د نوک جوړښت د نوک په هغه کاسه ( Nail Plate ) مشتمل دی چې سخت جوړښت لري او ټول عمر د ودې په حال کې وي  د نوک قالب يا د جوړښت  بنسټ يې  د حجرو په ډول  د نوکان په وده کې د توليد يو لامل دی ، لانولا چې د لاسونو اوپښو په ګوتو کې په يولوري کې ډېر څرګند دی د نوکانو بستره او کوتيکول بيا د رګونو بستره ده چې د نوک کاسه د هغه پر مخ ځای پر ځای وي
په منځنۍ کچه د نوکه وده په مياشت کې ۳ ميلي متره ده خو د۴،۴- ۹،۱ ميلي متره بدلون تر منځ بدله ده .
بېلا بېل موسمونه او سپکې ناروغۍ د نوکانو په وده ډېر کم اغېز لري .د انسان قد او وزن د نوک دودې مخه نه نيسي .د نارينه وو نوکان تر ۱۹ کلنۍ پورې ډېره وده کوي چې دا توپير بيا له همدې عمر څخه کموالی مومي خو تر نه شپېته کلنۍ پورې د نارينه وو نوکان د ښځو په پرتله لږ غوندې زياته وده کوي چې له لدې عمر وروسته بيا په دواړو جنسونو کې د نوک وده يو ډول کيږي .
د ښځې مېندواري  د نوکانو د ودې د تېزوالي او ناوړه خاوړه بيا د نوکانو دکمې ودې لامل ګرځي ځينې سختې ناروغۍ هم د نوکانود ودې يا پيدايښت د ګډوډۍ لامل جوړېدلای شي او شونې ده چې د نوکانو پر مخ دپنډوالي لوړې او ژورې تر سترګوشي .
نوکانو ته کلي پاملرنې :
·        نوکان بايد د يو آلې په توګه ونه کارول شي ( دهر ډول کوتي سر خلاصولواو...) اوږده نوکان ډېر ځلې د زيان سره مخ کيږي نو ځکه ډېر اوږده نوکان پرېښودل ښه نه دي .
·        د نوکانو له تېزولو څخه بايد ډډه وشي .
·        داوبوسره د نوکانوډېر لګېدل د نوکانو د وچوالي او زيانمن کېدو لامل ګرځي ،د مات شويو نوکانو په بيخونو کې درځ پيداکيږي نو د يوشي د مينځلوپر مهال په ځانګړي ډول په کيمياوي  موادو غوره داده چې له لاس پوښوڅخه کار واخيستل شي .
·        دنوکانو پرېکول بايد پداسې ډول وشي چې دنوکانواړخونو ساتنې ته پوره پاملرنه وشي او د مخ کرښه يې برابره شي د نوکانو غلط پرېکول په غوښه کې د ننوتلو يو لامل ( in growing nail) دی چې د وخت په تېرېدو د نوکانو د اړخونو د سخت درد لامل ګرځي .
·        په نوکانوکې يوه له ډېرو خپروشويو ستونزو څخه دهغو بد شکلي ده چې کېدلای شي د ننه خرابي له کبله وي او يا هم په خپله د نوکانو د بد شکلۍ له امله وي ډېر کله ځينې خلک له مصنوعي پوښونو څخه هم کار اخلي پداسې حال کې چې کېدلای شي دا مواد د نوکانو د تل لپاره د بد شکلۍ لامل جوړ شي په ځينې وختونو کې د نوکانو بدشکلي د هغو د پوڅکيو له بدبويی څخه منځته راځي سره لدې چې نن سبا د پوڅکيو د له منځه وړلولپاره يو شمېر ترکيبات بازار ته راغلي مګر د نوکانو له بدبوييو څخه ځينې يې د عادي دواګانو په وړاندې مقاومت ښيي .
·        د پاکولو قوي يا قلوي مواد کولای شي نوکان د نرمۍ او په ورو ورو  د خرابېدو سره مخ کړي .ولوونکې ماد ې کېدلای شي دنوکانو د کاسې د نرموالي لامل شي .معدني غوړ د اونيکوليز ( دنوکانو له بسترې څخه د جلا کېدو ) او د لاندنۍ برخې د پنډوالي لامل وګرځي .
·        د نوکانود اړخونو بدبويي ( پارونيشيا) د يولړ مکروبي لاملونو له کبله منځته راځي .کوم خلک چې په په پخلنځي،باغونو،کرهنه او په لېواله توګه پيانو وهلوکې بوخت وي پدې ډول ناروغيوکې اخته وي.او په قصابانو کې په څرګنده توګه تر سترګو کيږي ږ
·        غوره داده چې نوکان په صابون اوبورس ومينځل شي . سخت مانيکور او دنوکانو کوتيکول يې پرڅټ  وهل اواړخونه يې په ناپاکو توکيومينځل کېدلای شي د نوکانود اړخونود تېزې بدبويی او اوږد مهاله وودنې لامل وګرځي .
·        د نوکانو د اړخونو غوښين کېدل چې په اصل کې د پوستکي دسربېرنې برخې ماتېدو له کبله وي د لاس د زيات وچوالي او لوندوالي له امله په ځانګړي ډول د کار او مينځلو په وخت کې او ياهم د نوکانود کومې ناروغۍ له کبله  نرمېدل منځ ته راځي غوره ده چې د لاس پوښو څخه کار واخيستل شي او دلندوونکو کريموپه مرسته هم کولای شو د هغو د رامنځته کېدو مخه ونيسو